Incoterms 2020 w praktyce: kto płaci za transport i kiedy przechodzi ryzyko
EXW, FCA, DAP czy DDP? Krótki przewodnik po najczęściej używanych regułach Incoterms w handlu w Europie.

Incoterms to zestaw reguł Międzynarodowej Izby Handlowej, które określają, kto organizuje i opłaca transport, kto odpowiada za odprawę celną i w którym momencie ryzyko utraty towaru przechodzi ze sprzedającego na kupującego. Aktualna wersja to Incoterms 2020.
Reguła wpisana w umowę lub na fakturę decyduje o tym, kto zamawia u nas transport. Dlatego warto ją znać, zanim zapytasz o wycenę.
Reguły dla dowolnego rodzaju transportu
- EXW (Ex Works): sprzedający udostępnia towar w swoim zakładzie. Załadunek, transport i formalności są po stronie kupującego.
- FCA (Free Carrier): sprzedający przekazuje towar przewoźnikowi wskazanemu przez kupującego, zwykle z odprawą eksportową. Bardzo popularna i bezpieczniejsza alternatywa dla EXW.
- CPT i CIP: sprzedający płaci za transport do miejsca przeznaczenia, ale ryzyko przechodzi na kupującego już przy przekazaniu towaru pierwszemu przewoźnikowi. W CIP sprzedający musi dodatkowo wykupić ubezpieczenie.
- DAP (Delivered at Place): sprzedający dostarcza towar do wskazanego miejsca i ponosi ryzyko do momentu dostawy. Rozładunek i odprawa importowa są po stronie kupującego.
- DPU (Delivered at Place Unloaded): jak DAP, ale z rozładunkiem po stronie sprzedającego.
- DDP (Delivered Duty Paid): sprzedający odpowiada za wszystko, łącznie z cłem i podatkami w kraju kupującego.
Reguły morskie
FAS, FOB, CFR i CIF dotyczą transportu morskiego i śródlądowego. W przewozach kontenerowych częściej zaleca się FCA, CPT lub CIP, bo towar przekazuje się przewoźnikowi jeszcze przed załadunkiem na statek.
Na co uważać
- Zawsze podawaj miejsce, np. „FCA Poznań, ul. Przykładowa 1”. Sama reguła bez miejsca jest nieprecyzyjna.
- Przy EXW kupujący formalnie odpowiada za załadunek, co w praktyce często prowadzi do sporów. FCA jest zwykle lepszym wyborem.
- Incoterms nie regulują przeniesienia własności ani płatności. To kwestia umowy sprzedaży.
Jeśli wysyłasz towar na warunkach, w których to Ty organizujesz transport, przygotujemy wycenę uwzględniającą odprawę i ubezpieczenie zgodnie z wybraną regułą.